prof. dr hab. Barbara Grabowska, (1944-2023)

Research area

  • Bengali studies
  • język, literatura i dramat bengalski
  • Sanskrit studies
  • kultura i religie Indii
  • literatura sanskrycka (zwłaszcza Mahabharata)                    

Biographical data

  • 1967 –– magister w zakresie filologii orientalnej, specjalność filologia indyjska, Instytut Orientalistyczny, Wydział Neofilologii UW (Postpozycje w językach indoaryjskich)
  • 1973 –– doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, Wydział Neofilologii, Instytut Orientalistyczny UW (Widjapati i Czondidasz jako twórcy pieśni pada w Indiach północno-wschodnich)
  • 1997 –– doktor habilitowany (na podstawie książkiPowstanie, rozwój i zmierzch liryki wisznuickiej Bengalu, XII – XX w., Wydawnictwo Bis-Press, Warszawa 1995)
  • 2005 –– profesor nadzwyczajny

Membership

  • 1969-2023 –– Polskie Towarzystwo Orientalistyczne (PTO)
  • 1999-2010 –– Komitet Nauk Orientalistycznych PAN

Zatrudnienie

  • Pracowniczka Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1967-2017
  • W latach 1983-1983 oraz 1987-1996 pełniła funkcję Zastępcy Dyrektora Instytutu Orientalistycznego
  • W latach 1990-1995 pełniła funkcję Kierowniczki Zakładu Indologii IO UW

Main publications

Monographs

  • Miłość i małżeństwo w Indiach. Z dziejów literatury indyjskiej, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2014, 445 stron.
  • Ćandi, Sati, Parwati. Z dziejów literatury indyjskiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego WUW, Warszawa 2012, 355 stron.
  • Kryszna. Z dziejów literatury indyjskiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego WUW, Warszawa 2008, 334 strony.
  • Świat wężowej bogini, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2002, 426 stron.
  • Powstanie, rozwój i zmierzch liryki wisznuickiej Bengalu, XII – XX w., Wydawnictwo Bis-Press, Warszawa 1995, 278 stron.

Co-authored monographs

Z Bożeną Śliwczyńską i Elżbietą Walter

Z dziejów teatru i dramatu bengalskiego, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 1999, 313 stron (autorstwa B. Grabowskiej: s. 31-83, 100-116, 255-300).

Z Andrzejem Ługowskim

Dźajadewa, Pieśń o Krysznie Pasterzu, wstępem opatrzyła Barbara Grabowska, przełożyli B. Grabowska i A. Ługowski, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 1996.

Z Elżbietą Walter

Zarys historii literatury Bengalu, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1988, 232 strony (autorstwa B. Grabowskiej: s. 1-68, 77-126, 137-182, 204-232).

Chapters in monographs

  • Winna czy niewinna? Saheb Bibi Golam Bimala Mitry i Saheb Bibi aur Ghulam Abrara Alviego, w: Od Ramajany do Slumdoga. Filmowe adaptacje literatury indyjskiej,podred. Grażyny Stachówny i Tatiany Szurlej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego,  Kraków 2015,  s. 141-158. 
  • Dar w postaci syna w literaturze indyjskiej, in Dziecko w Oriencie, pod red. Danuty Chmielowskie, Barbary Grabowskiej, Ewy Machut-Mendeckiej,  Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2013, s. 143-162 oraz Cudowne dziecko Kryszna, s. 163-182.
  • Acts of Master Viśvakarman in Bengali Poems, w: Art, Myths and Visual Culture of South Asia, pod red. Piotra Balcerowicza we współpracy z Jerzy Malinowski, Manohar 2011, s. 21-31.
  • W: Rabindranath Tagore, Poeta świata. Antologia, pod red. Elżbiety Walter, Warszawa 2011:
    • Poeta świata, s. 95-98;
    • Człowiek teatru, s. 123-125;
    • Powieściopisarz zaangażowany, s. 157-161.
  • Czyny mistrza Wiśwakarmana w poematach bengalskich, w: Sztuka i kultura wizualna Indii Art and Visual Culture of India,pod red. Piotra Balcerowicza i Jerzego Malinowskiego, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2010, s. 79-86.
  • Symbolism of the Language of Love in Bengali Lyric Verse, w: Codes and Rituals of Emotions in Asian and African Cultures, pod red. Niny Pawlak, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2009, s. 137-153.
  • Pastwisko w wisznuickiej poezji Bengalu, w: Symbolika łąki i pastwiska w dawnych wierzeniach, pod red. Joanny Jurewicz i Magdaleny Kapełuś, Wydawnictwo Agade, Warszawa 2009, s. 38-47.
  • Klejnot Słońca i kolczyki Aditi, w: Posłuchaj fletu trzcinowego…, pod red. Jolanty Sierakowskiej-Dyndo i Sylwii Surdykowskiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, s. 71-87.
  • The Killing of Kamsa. The Hero’s Path to the Throne w: Indiain Warsaw. Indie w Warszawie, pod red. Danuty Stasik i Anny Trynkowskiej,Warszawa 2006, s. 236-251.
  • Kobiety niezbędne mężczyźnie. Żona i kochanka w średniowiecznej literaturze Bengalu w: Być kobietą w Oriencie, praca zbiorowa pod red. Danuty Chmielowskiej, Barbary Grabowskiej, Ewy Machut-Mendenckiej, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2001, s. 247-263.
  • Kochanowski i Widjapati, in My i oni. Obcość czy wspólnota, Materiały z konferencji naukowej Wydziału Neofilologii UW, 20-24 listopada 1989 Warszawa 1990, s. 129-142.
  • Powstanie i rozwój teatru i dramatu bengalskiego w XIX wieku, in Ex Oriente theatrum, materiały z sesji poświęconej teatrom: arabskiemu, indyjskiemu i japońskiemu, Warszawa 1983, s. 76-87.
  • Jayadeva and Vaisnava Poetry in Bengal, in Fourth World Sanskrit Conference of I.A.S.S., Summaries of Papers, Berlin 1979, s. 95-96.

Artykuły w czasopismach:

  • Świat bogów i ludzi w średniowiecznych poematach bengalskich, „Wratislaviensium Studia Classica”, t. VI-VII (XXXVII_ XXXVIII), 2017-2018, s. 265-277.
  • Królewskie polowanie w eposach indyjskich,  „Zoophilologica”.
  • Śmierć Abhimanju, „Studia Indologiczne” 20 (2013), s. 58-69. 
  • Urwaśi i Pururawas, pierwsza para kochanków, „Studia Indologiczne” 19 (2012), s. 69-87 oraz Hojność króla Hariśćandry, s. 57-68.
  • Mędrzec Narada w opowieści o porwaniu rajskiego drzewa paridźata, „Studia Indologiczne” 18 (2011), s. 46-64.
  • Asceza bogini Parwati, „Studia Indologiczne” 17 (2010), s. 18-40.
  • Kama w literaturze sanskryckiej i bengalskiej, „Studia Indologiczne” 16 (2009), s. 5-22.
  • Czyny bogini Mangalaczandi w tekstach sanskryckich i bengalskich, „Studia Indologiczne” 15 (2008), s. 58-74.
  • Żony Kryszny, „Studia Indologiczne” 15 (2008), s. 40-57.
  • The Rainy Season in the Writings of Vidyapati and the Vaisnava Lyric Poetry of Bengal, „Pandanus” ’07, t. 1, 2007, s. 127-140.
  • The Bhāgavata-purāṇa Tradition in Bengal, „Studia Indologiczne” 14 (2007), s. 59-77.
  • Abduction of Subhadra, „Rocznik Orientalistyczny”, t. LX, z. 2, 2007, s. 106-120.
  • A Mountain and a Cave in the Krsna Myth, „Pandanus” ’05, 2005, s. 11-28.
  • Walka Kryszny z wężami, „Albo albo. Problemy psychologii i kultury. Geniusz i obłęd”, nr 3, 2004, s. 101-112.
  • Taniec Kryszny z pasterkami, „Studia Indologiczne” 11 (2004), s. 5-32.
  • God’s Gardens of Love in the Medieval Poetry of Bengal, „Pandanus” ’04, 2004, s. 27-46.
  • Pieśni o Czarnym Kochanku, „Studia Indologiczne” 10 (2003), s. 65-77.
  • Kryszna w literaturze Bengalu do XII wieku, „Studia Indologiczne” 9 (2002), s. 5-18.
  • Bogini czy niewolnica, „Katedra”, nr 4/2001, s. 38-51.
  • Sen w średniowiecznej literaturze bengalskiej, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3-4, 2001.
  • Odyseja kupca Ćandy, „Acta Philologica”, nr 27, 2000, s. 7-23.
  • Wątek przeprawy przez rzekę w poezji bengalskiej, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3-4, 2000, s. 205-215.
  • Rodowód i narodziny bogini węży w Bengalu, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 1-2, 1999, s. 43-53.
  • Perypetie z sanskrycką konwencją poetycką, „Przegląd Orientalistyczny, nr 1-2 (181-182), 1997, s. 21-25.
  • The Birth of Literary Prose, „Classica Wratislaviensia”, t. XVII, 1994, s. 27-28 oraz Igraszki Ćajtanji w Nawadwipie, s. 29-36.
  • Początki prozy bengalskiej, „Classica Wratislaviensia”, t. XVI, 1993, s. 35-41.
  • Początki prozy bengalskiej (1800-1950), „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3-4, 1989, s. 215-224.
  • Folklor i Wielka Tradycja Bengalu, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 2 (146), 1988, s.152-158.
  • Rabindranath Tagore as a Dramatist and His Writings in Poland, „Studies on the Developing Countries”, nr 3(7), 1988, s. 185-193.
  • Dźajadewa i liryka wisznuicka Bengalu, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 1-2 (121-122), 1982, s. 17-23.
  • Pouczenie miłosne Widjapatiego, „Tygodnik Demokratyczny”, nr 13/1450,  1981, s.20.
  • Poetyka wisznuicka w liryce Gobindodasza, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3 (119), 1981, s. 213-221.
  • Madhusudan Datta a literatura europejska, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 2 (114), 1980, s. 127-133.
  • Liryka wisznuicka, „Literatura na Świecie”, nr 110/114, 1980, s. 140-145.
  • Pada wisznuickie, „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, t. XXI, 1/1978, s. 122-123.
  • Czondidas i jego poezja, „Acta Philologica”, nr 8, 1978, s. 57-64.
  • Literatura Bengalu do XII w., „Przegląd Orientalistyczny”, nr 1 (97), 1976, s. 17-24.
  • Widjapati i klasyczna poezja indyjska, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 4 (92), 1974, s. 311-318.
  • Sanskrycka i prakrycka liryka miłosna, „Acta Philologica”, nr 6, 1974, s. 97-112.
  • Rozwój poetyki indyjskiej, „Studia Estetyczne”, nr X, 1973, s. 65-80.
  • Radha w liryce sanskryckiej i bengalskiej, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3 (83), 1972, s. 231-240.
  • Hiranmoy Ghoshal, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 2 (74), 1970, s. 168-169 (wspomnienie pośmiertne).
  • Wisznuizm we wczesnej literaturze bengalskiej, „Euhemer”, nr 1/75, 1970, s. 17-26.
  • Dźajadewa i jego epoka, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3 (71), 1969, s. 223-230.

Translations

From Bengali

Publikacje książkowe

  • Ghoshal Hiranmoy, Księga Walhalli,Warszawa 1971, Wydawnictwo MON, 400 stron (przekład: D.B. Ghoshal, B. Grabowska, posłowie, s. 263-400; cz. II  przekład B. Grabowska).
  • W: Rabindranath Tagore, Poeta świata. Antologia, pod red. E. Walter, Warszawa 2011:  
    • Rabindranath Tagore, Życie jest krótkie,s. 101-102;
    • Po spopieleniu Kamy, s. 104;
    • Uwięziony, s. 108.

W czasopismach

  • Manodź  Boszu, Kiedyś nocą, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 2 (142), 1987.
  • Bonophul, Opowiadanie, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 1-4, 1983, s. 125-128.
  • Poroszuram, Poświęcenie, „Literatura na Świecie”, nr 10/114, 1980, s. 96-105.
  • Madhusudan Datta, Dwa listy, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3 (115), 1980, s. 247-252.
  • 9 opowiadań w: Taniec siedmiu zasłon. Opowiadania indyjskie, Czytelnik, Warszawa 1977.
  • Taniec siedmiu zasłon, Żartoliwa korespodencja, „Magazyn Rodzinny”, t. X, nr 10 (34), 1976, s. 30-34.
  • Bibhutibhushan Mukhopadhaj, Nowoczesna dziewczyna, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 4 (96), 1975, s. 381-387.
  • Poroszuram, Anondibai, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 3 (91), 1974, s. 239-245.
  • Poroszuram, Taniec siedmiu zasłon,„Przegląd Orientalistyczny”, nr 2 (90), 1974, s. 147-150.
  • Wiersz Hymn Bengalu do książki Barbary Wizimirskiej pt. Bangladesz – trudna niepodległość, Warszawa 1974. Poroszuram, Żartobliwa korespondencja, „Przegląd Orientalistyczny”, nr 4 (76), 1970, s. 319-324 oraz „Literatura na Świecie”, nr 1, 1971, s. 101-107.

From English

  • W: Historia anglojęzycznej literatury indyjskiej,praca zbiorowa pod red. Arvinda Krishny Mehrotry, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2007:
    • Bruce Carlisle Robertson, Twórczość w języku angielskim Radźy Rammohana Raya, s. 49-66;
    • Sajni Kripalani Mukherji, Hindu College. Henry Derozio i Michael Madhusudan Dutt, s. 67-80;
    • Ramachandra Guha, Verrier Elwin, s. 229-242.
  • W: Praktyki religijne w Indiach, pod red. Donald S. Lopez, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2001:
    • Rachel Fell Mc. Dermott, Bengalskie pieśni do Kali, s. 73-96.
  • D. Hajko, Filozofia człowieka w materializmie indyjskim, „Studia Filozoficzne”, 1976 nr 1011, s. 130-131.

Encyclopedic entries and articles

  • „Pada (padawali) wisznuickie”, w: Słownik rodzajów i gatunków literackich, pod red. Grzegorza Gazdy i Słowini Tynieckiej-Makowskiej, Universitas, Kraków 2006, s. 502-503.

Ponadto, hasła do: Mały Słownik Pisarzy Świata, Warszawa 1972; Nowa Encyklopedia Powszechna PWN and Słownik mitologii hinduskiej, Warszawa 1994.

Niepublikowane opracowania

Wpływ kultury europejskiej na rozwój literatury Bengalu, 1 arkusz; praca dla Zakładu Krajów Pozaeuropejskich PAN, przygotowana w ramach programu resortowego „Dynamika rozwoju społecznego i przemian kulturowych w krajach Trzeciego Świata”.

Additionally

Nagranie w Telewizji Polskiej: „Korespondencja żartobliwa”, Redakcja Małych Form Teatralnych (26 minut), cykl „Miniatury Dramatyczne”, 1973.